Kradzież zdjęć i opisów w Internecie – środki prawne

Zauważyłeś swoje zdjęcia lub opisy na konkurencyjnym profilu lub aukcji? A może ktoś po prostu wykorzystał je bez Twojej zgody? W dzisiejszym wpisie podpowiadam jakie kroki prawne podjąć, by kradzież zdjęć i opisów nie uszła na sucho. Zapraszam do lektury.

Dla wielu internet jest niczym open bar – wejdź i korzystaj do woli. Tymczasem tak nie jest. Fakt, że coś można pobrać i wykorzystać przy pomocy kilku kliknięć nie oznacza, że jest to dozwolone. Zdjęcie lub opis mogą być (i zazwyczaj są) chronione przez prawo autorskie. Wielu o tym zapomina. I bezrefleksyjnie wykorzystuje to, co znalazło w sieci. To nie jest dozwolony użytek. To zwykła kradzież zdjęć.

Zapewne podobne rzeczy dzieją się w Twojej branży. A skoro czytasz ten tekst, to najpewniej dotknęły także Ciebie. Zaraz Ci opowiem, co możesz z tym zrobić.

Kradzież zdjęć – odpowiedzialność prawna

Najpierw jednak napiszę krótko o tym, jakiego rodzaju odpowiedzialność ponosi sprawca.

Po pierwsze sprawca może odpowiadać wobec Ciebie cywilnie. Oznacza to, że możesz domagać się od sprawcy określonych zachowań, a nawet zapłaty określonych sum. Zakres roszczeń zależy od tego jak daleko sprawca posunął się w wykorzystaniu Twoich zdjęć lub opisów. W grę mogą bowiem wchodzić roszczenia z tytułu naruszenia praw autorskich osobistych, praw autorskich majątkowych, jak i roszczenia z tytułu czynu nieuczciwej konkurencji.

Sprawca może też ponosić odpowiedzialność karną. Dlaczego? Kradzież zdjęć lub opisów jest przestępstwem.

Odpowiedzialność cywilna sprawcy

Jeśli sprawca wykorzystał Twoje zdjęcia lub opisy, dodatkowo oznaczając siebie jako autora lub zmieniając coś w zdjęciach, dopuścił się naruszenia praw autorskich osobistych. Czego możesz się wówczas od niego domagać?

Przede wszystkim możesz żądać od sprawcy zaniechania naruszeń, np. poprzez skasowanie zdjęć lub opisów.

W dalszej kolejności możesz żądać, aby sprawca usunął skutki naruszenia, przykładowo składając przeprosiny na swoim profilu.

Dodatkowo, gdy naruszenie było zawinione (a zazwyczaj jest), możesz domagać się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub zapłaty sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Gdy sprawca, oprócz naruszenia praw autorskich osobistych czerpie korzyść majątkową z ukradzionych zdjęć i opisów, wówczas dopuszcza się dodatkowo naruszenia praw autorskich majątkowych.

Wtedy, oprócz żądań przewidzianych powyżej, możesz dodatkowo domagać się odszkodowania. Albo na zasadach ogólnych albo poprzez zapłatę dwukrotności wynagrodzenia za udzielenie licencji.

Odszkodowanie na zasadach ogólnych, to takie którego wysokość musisz udowodnić. Poniosłeś szkodę o wartości X, masz na to dokumenty i tyle chcesz od sprawcy. Trudna sprawa, bo jak wycenić szkodę, gdy ktoś Ci kradnie zdjęcie?

Dlatego ustawodawca poszedł ci na rękę i wprowadził pewną regułę. Mianowicie, możesz domagać się kwoty dwukrotności wynagrodzenia, które byś chciał za wykorzystanie zdjęcia, np. na podstawie udzielonej licencji. Oczywiście nadal możesz mieć trudność w konkretnym określeniu kwoty odszkodowania. W każdym razie masz już jakiś punkt odniesienia i nie musisz udowadniać konkretnej wysokości szkody.

Co istotne, w przypadku naruszenia autorskich majątkowych możesz domagać się od sprawcy wydania uzyskanych korzyści. A więc gdy sprawca dzięki Twoim zdjęciom lub opisom zarabia, jesteś uprawniony, by domagać się zwrotu tego co uzyskał.

Kradzież zdjęć – podjęcie środków cywilnych

Wiesz już czego możesz domagać się od sprawcy. Jak jednak egzekwować to od sprawcy?

W pierwszej kolejności wystosuj do sprawcy pisemne wezwanie. Wskaż naruszenie, napisz czego żądasz i w jakim terminie. To ważne, by sprawca wiedział czego się domagasz i ile ma czasu na spełnienie Twoich żądań.

Nie ma przeszkód, byś wystosował wezwanie mailowe, a nawet przez komunikator (np. na Messengerze). Korespondencja elektroniczna jest dopuszczalna na równi z tradycyjną.

Gdy wezwanie nie poskutkuje lub pozostanie bez odpowiedzi, wówczas wystąp do sądu z pozwem. W pozwie wskaż sprawcę i określ żądanie.

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej? Napisz do mnie na kontakt@rafalgondzio.pl.

Co w sytuacji kiedy nie dysponujesz danymi sprawcy, by wystąpić z pisemnym wezwaniem lub pozwem? Będziesz musiał posiłkować w tym zakresie ustaleniami policji, o czym za chwilę Ci opowiem.

Odpowiedzialność karna sprawcy

Oprócz odpowiedzialności cywilnej względem Ciebie, o której już wiesz z dotychczasowej treści artykułu, sprawca może też ponosić odpowiedzialność karną. Kradzież zdjęć, w zależności od tego jaką postać przyjęło, może bowiem stanowić jedno z następujących przestępstw:

Karami mogą być grzywna, ograniczenie wolności, a nawet kara pozbawienia wolności do lat 5. Oczywiście za kradzież zdjęć nikt nie trafi na 5 lat za kratki. Ale status osoby karanej, to coś co zamyka wiele dróg kariery dla sprawcy, np. w urzędach czy służbach. Dlatego groźba odpowiedzialności karnej jest o wiele bardziej dyscyplinująca niż odpowiedzialności cywilnej.

Kradzież zdjęć – podjęcie środków karnych

Wiesz już co sprawcy grozi. Jak zgłosić fakt popełnienia przestępstwa?

Idź na policję i złóż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przedstaw wszelkie dowody i wskaż dane sprawcy. To istotne, by sprawcy udowodnić odpowiedzialność.

Co w sytuacji, gdy nie znasz danych sprawcy? Podaj jak najwięcej szczegółów, a policja dokona ustaleń sama. Zwróci się do administratora serwisu lub operatora sieci z której korzystał sprawca i na tej podstawie ustali jego dane osobowe. Dzięki temu, postępowanie karne będzie toczyć się przeciwko właściwej osobie.

Co istotne, dokonane ustalenia tożsamości sprawcy posłużą Ci do dochodzenia roszczeń cywilnych. W sytuacji bowiem, gdy policja ustali tożsamość sprawcy, masz dane, by wystąpić przeciwko niemu z wezwaniem, a w dalszej kolejności z pozwem.

Padłeś ofiarą hejtu? Sprawdź, jakie kroki prawne podjąć przeciwko sprawcy w tym artykule.

Jak się przygotować do działania przeciwko sprawcy

Gdy tylko dowiesz się o naruszeniu, niezależnie od tego czy chcesz działać cywilnie czy karnie, zbierz dowody. Spisz numery aukcji czy numery postów, zrób screeny. Jednocześnie wydrukuj oryginalne zdjęcie lub tekst w sposób z którego wynika, że zostały przygotowane przez Ciebie w określonym czasie. Zdjęcia możesz wydrukować z oznaczeniem daty i godziny ich zrobienia lub edycji. Jeśli natomiast przygotowujesz teksty w edytorach on-line (np. Google Docs), to możesz wydrukować wersję tekstu z danej chwili.

Gros naruszeń nie jest egzekwowana z powodu braku dowodów. Aukcje znikają, posty się usuwają. Niby istnieją archiwa w danych serwisach, ale nie zawsze można mieć do nich dostęp. Dlatego zanim zaczniesz myśleć nad tym czego chcesz od sprawcy, koniecznie zgromadź dowody. Gdy już je będziesz mieć, to zastanowisz się jak je wykorzystać.

Podsumowanie

Teraz wiesz, co możesz zrobić, gdy ktoś kradnie Twoje zdjęcia i opisy. Zbierzmy wszystko w jednym miejscu:

  • wykorzystanie cudzego zdjęcia lub opisu bez zezwolenia autora wiąże się z odpowiedzialnością prawną sprawcy – cywilną i karną,
  • na gruncie cywilnym możesz domagać się zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, zadośćuczynienia, sumy pieniężnej, odszkodowania, a także wydania przez sprawcę korzyści,
  • sprawca może ponieść też odpowiedzialność karną za popełnienie przestępstwa,
  • zanim podejmiesz jakiekolwiek środki, zgromadź dowody w sprawie.

Podobał Ci się ten artykuł? A może masz pytanie? Napisz do mnie na kontakt@rafalgondzio.pl.

Wszelkie prawa zastrzeżone. © Rafał Gondzio. Polityka Prywatności
Wyprodukowano w 38Digital >